Genetische variatie

Genetische variatie

Met genetische variatie wordt het verschil in genetisch materiaal (genotypen) van een populatie, een soort. Door een grote genetische variatie  zijn er ook veel verschillende fenotypen binnen een  soort. Daardoor heeft de soort (of de populatie) een grotere overlevingskans wanneer de omstandigheden veranderen. 

Genetische variatie in een populatie of soort ontstaat door mutaties of (bij geslachtelijke voortplanting) door recombinaties. Bij kleine populaties speelt genetic drift een rol.

De hoeveelheid verschillende allelen die zich bevinden in een populatie wordt de genenpool genoemd. Een genenpool is dus de verzameling van alle allelen in een bepaalde populatie. Hoe groter de genenpool, hoe groter de genetische variaties is. Een allel is een variant van een gen. Bijvoorbeeld het gen voor kleur heeft twee varianten; een wit allel en een rood allel. Een ander gen, bijvoorbeeld die voor de vorm van een blad, bestaat ook weer uit twee varianten: het allel voor een kartelrand en het allel voor een gave rand. Een grote genetische variatie betekent dat er veel variatie in allelen is, dus dat niet alle individuen in de populatie het allen ‘rood’ en  het allel ‘kartelrand’ hebben. (Let op: een grote genetische variatie betekent niet dat er veel verschillende genen zijn. Dat is biologisch onjuist).

Bij verlies van generische variatie wordt de genenpool kleiner. Dat betekent dat er minder verschillende allelen zijn. De genen op zich verdwijnen niet, maar de variatie van genen, de verschillen tussen de allelen, wordt minder.

Risico van een kleine populatie
  • In een kleine populatie is de genetische variatie kleiner dan in een grotere populatie. Hierdoor is de kans kleiner dat er individuen zijn met passende eigenschappen bij veranderende omstandigheden. De kans dat er individuen overleven bij bepaalde (veranderde) omstandigheden wordt kleiner naarmate een populatie kleiner wordt.
  • Daarnaast is er in een kleine populatie meer kans op inteelt, met als gevolg dat de nakomelingen een grotere kans op erfelijke aandoeningen zullen hebben, omdat er meer kans is op recessieve afwijkingen (omdat de kans groter is op het genotype ‘aa’). Voor meer uitleg over inteelt, klik hier.
  • Ook is in een kleine populatie de kans op genetic drift groter, waardoor de kans groter is dat gunstige allelen verloren gaan. Voor meer uitleg over genetic drift, klik hier.